Media nümayəndələri Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində olublar
Şəkinin zəngin tarixi keçmişi, çoxəsrlik mədəniyyəti və milli-mənəvi irsi ilə tanışlıq media nümayəndələrinin şəhərə səfəri çərçivəsində diqqət mərkəzində olub. Jurnalistlər Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyini ziyarət edərək bölgənin tarixini, qədim məişət ənənələrini və sənətkarlıq nümunələrini əks etdirən eksponatlarla tanış olublar.
Muzey Şəkinin tarixi yaddaşını qoruyan, bölgənin müxtəlif dövrlərdə keçdiyi inkişaf yolunu nümayiş etdirən mühüm mədəniyyət məkanlarından biridir. Burada nümayiş olunan maddi-mədəniyyət nümunələri ziyarətçilərə Şəkinin qədim dövrlərdən başlayaraq formalaşan ictimai həyatını, təsərrüfat ənənələrini, sənətkarlıq bacarıqlarını və gündəlik məişətini daha yaxından öyrənmək imkanı yaradır.
Muzey ekspozisiyasında yer alan arxeoloji tapıntılar, məişət əşyaları, qədim əmək alətləri, silahlar, zərgərlik nümunələri və digər tarixi yadigarlar bölgənin zəngin keçmişindən xəbər verir. Hər bir eksponat yalnız tarixi əşya deyil, eyni zamanda öz dövrünün həyat tərzini, insanların dünyagörüşünü və mədəni xüsusiyyətlərini əks etdirən qiymətli mənbədir.
Bir əsrlik tarixə şahidlik edən muzey
1925-ci ilin sentyabrında yaradılan Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi bu gün də bölgənin tarixi irsinin qorunması və təbliği istiqamətində mühüm rol oynayır. Muzey Şəki qalasının ərazisində, XIX əsrdə inşa edilmiş tarixi binada yerləşir. Yerli tikinti ənənələri ilə Avropa memarlıq elementlərini özündə birləşdirən bina özü də xüsusi memarlıq əhəmiyyətinə malikdir. 2022–2024-cü illərdə burada bərpa və konservasiya işləri aparılıb.
Muzeyin elmi-inventar fondunda 5 mindən artıq maddi-mədəniyyət nümunəsi qorunur. Onların 2 mindən çoxu ekspozisiyada nümayiş etdirilir. Muzeyin sərgi zalları Şəkinin qədim dövrlərindən başlayaraq orta əsrlərə, Şəki xanlığı dövrünə və sonrakı tarixi mərhələlərə qədər uzanan geniş bir zaman xəritəsini əhatə edir.
Qədim dövrlərdən bu günə uzanan tarix
Media nümayəndələrinin diqqətini cəlb edən istiqamətlərdən biri bölgənin arxeoloji irsi olub. Muzeydə qorunan saxsı qablar, qədim əmək alətləri və digər tapıntılar insanların keçmişdəki yaşayış tərzi, təsərrüfat fəaliyyəti və məişət mədəniyyəti haqqında təsəvvür yaradır.
Xüsusilə maraqlı eksponatlardan biri tısbağa formasında hazırlanmış saxsı dolçadır. Eramızdan əvvəl I minilliyin əvvəllərinə aid edilən bu nümunə 2017-ci ildə Şəkinin Küdürlü kəndi yaxınlığında aşkar edilib. Belə tapıntılar bölgənin qədim yaşayış məskənləri və sənətkarlıq ənənələri haqqında mühüm məlumat verir.
Muzeydə nümayiş olunan məişət əşyaları isə keçmişin gündəlik həyatına səyahət etmək imkanı yaradır. Qədim samovarlar, sandıqlar, müxtəlif məişət və təsərrüfat vasitələri insanların həyat tərzini, məişətdə istifadə etdikləri əşyaları və zamanla dəyişən ənənələri əks etdirir.
Muzeyin maraqlı tarixi yadigarlarından biri də faytondur. Məlumata görə, 1920-ci ildə görkəmli ictimai-siyasi xadim Nəriman Nərimanov Yevlaxdan Şəkiyə bu faytonla gəlib. Belə eksponatlar tarixi hadisələri konkret əşyalarla əlaqələndirərək ziyarətçilər üçün daha canlı və yaddaqalan edir.
Şəkinin sənətkarlıq və ipəkçilik ənənələri
Şəki əsrlər boyu Azərbaycanın mühüm ticarət və sənətkarlıq mərkəzlərindən biri kimi tanınıb. Bu ənənələrin izləri muzeyin etnoqrafik ekspozisiyasında da öz əksini tapır. Burada ipəkçilik, toxuculuq, zərgərlik və digər sənət sahələrinə aid nümunələr bölgənin iqtisadi və mədəni inkişafında sənətkarlığın rolunu göstərir.
Şəkinin adını ölkə hüdudlarından kənarda da tanıdan ipəkçilik ənənələri xüsusi maraq doğurur. İpək parçalar, milli geyimlər, kəlağayılar və təkəlduz sənətinə aid nümunələr xalqın zövqünü, estetik düşüncəsini və nəsildən-nəslə ötürülən sənət bacarıqlarını nümayiş etdirir. Bu eksponatlar milli irsin yalnız qorunmadığını, həm də müasir dövrdə tanıdılmasının vacibliyini xatırladır.
Şəkinin mətbəxi də tarixin bir hissəsidir
Muzeydə bölgənin kulinariya irsinə də xüsusi yer ayrılıb. Şəkinin süfrə və mətbəx mədəniyyətini əks etdirən nümunələr yerli əhalinin qidalanma ənənələri, məişət xüsusiyyətləri və qonaqpərvərlik mədəniyyəti haqqında məlumat verir.
Şəki halvası və digər yerli təamlarla tanınan bu şəhərin mətbəxi onun tarixi-mədəni kimliyinin ayrılmaz hissəsidir. Ənənəvi mətbəx nümunələrinin muzey ekspozisiyasında təqdim edilməsi kulinariyanın yalnız dad məsələsi deyil, həm də xalqın yaddaşını və həyat tərzini yaşadan mədəni irs olduğunu göstərir.
Tarixi irsin təbliğində medianın rolu
Media nümayəndələrinin muzeyə səfəri Şəkinin zəngin tarixi və mədəni irsinin daha geniş auditoriyaya çatdırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Belə məkanlarla tanışlıq jurnalistlərə tarixi faktları, mədəniyyət nümunələrini və milli ənənələri daha dərindən öyrənmək, onları ictimaiyyətə dolğun və maraqlı formada təqdim etmək imkanı verir.
Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi bir daha göstərir ki, tarix yalnız kitablarda və arxivlərdə deyil, qorunub saxlanılan hər bir əşyanın, sənət nümunəsinin və qədim ənənənin içində yaşayır. Bu irsin gələcək nəsillərə ötürülməsi isə həm mədəni yaddaşın qorunması, həm də Azərbaycanın zəngin keçmişinin dünyaya tanıdılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
